Contact FutureLearn for Support
Skip main navigation
We use cookies to give you a better experience, if that’s ok you can close this message and carry on browsing. For more info read our cookies policy.
We use cookies to give you a better experience. Carry on browsing if you're happy with this, or read our cookies policy for more information.

De drie B’s - (1) Besluit

Het materiële (inhoudelijke) bestuursrecht gaat over de bestuursactiviteiten van de overheid. Het bestuursrecht bepaalt welke bevoegdheden, rechten en plichten het bestuur heeft en bevat normen voor het bestuurshandelen. Belangrijke begrippen in het bestuursrecht zijn: besluit, bestuursorgaan en belanghebbende (laten we ze de de drie B’s noemen). Hieronder gaan we eerst in op de B van ‘Besluit’. In de volgende stap komen ‘Bestuursorgaan’ en ‘Belanghebbende’ aan de orde.

Besluit

Pak art. 1:3 Awb erbij. Een besluit in de zin van art. 1:3 lid 1 Awb is:

  • een schriftelijke beslissing;
  • afkomstig van een bestuursorgaan;
  • inhoudende een rechtshandeling;
  • van publiekrechtelijke aard.

Zo is een brief afkomstig van het college van burgemeester en wethouders van een gemeente waarin een bouwvergunning wordt verstrekt, een Awb-besluit. Deze schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan betreft namelijk een rechtshandeling. Het is een rechtshandeling omdat er ‘iets verandert in de wereld van het recht’; er mag nu immers gebouwd worden en zonder vergunning mocht dit niet. Die rechtshandeling is publiekrechtelijk van aard omdat er een ‘exclusieve bevoegdheid’ door een bestuursorgaan wordt uitgeoefend.

Een Awb-besluit van een bestuursorgaan kan een ‘algemeen verbindend voorschrift’ zijn, een ‘bestuurlijke maatregel’ (ook wel ‘ander besluit van algemene strekking’ genoemd), een ‘beleidsregel’ of een ‘beschikking’. Al deze vier soorten besluiten zijn een species van het genus ‘besluit’.

Een algemeen verbindend voorschrift (avv) is een voorschrift dat voor alle burgers en overheidsorganen kan gelden zodra het voorschrift dit aangeeft. Het is niet opgesteld voor een specifieke persoon of voor een individueel geval. We noemen dit ‘algemeen naar persoon’ en ‘voor herhaalde toepassing vatbaar’. Avv’s kenmerken zich door het feit dat daarin een zelfstandige norm wordt gesteld (bijvoorbeeld een ge- of verbod).

Zo kan een avv inhouden dat winkeliers het recht hebben om iedere laatste zondag van de maand hun winkel open te stellen. Deze regel is gemaakt voor alle winkeliers, en niet speciaal voor de sigarenboer op de hoek (‘algemeen naar persoon’). Deze regel geldt iedere laatste zondag van de maand opnieuw en het is dus geen regel voor eenmalig gebruik (‘voor herhaalde toepassing vatbaar’). De sluitingstijden van cafés in een gemeente kun je terugvinden in de Algemene Plaatselijke Verordening van een gemeente. Dergelijke regels zijn ook avv’s, die worden vastgesteld door de gemeenteraad.

Een bestuurlijke maatregel is een besluit dat betrekking heeft op de werkingssfeer of het toepassingsbereik van een avv. De bestuurlijke maatregel strekt ertoe om voor eenieder rechtsgevolgen in het leven te roepen maar bevat geen zelfstandige normstelling die voor herhaalde toepassing vatbaar is.

Een mooi voorbeeld van een bestuurlijke maatregel is een besluit waarin een gebied wordt aangewezen waar een parkeerverbod niet geldt of een besluit dat de uren vermeld waarop markt mag worden gehouden.

Een beleidsregel is een algemene regel die door een bestuursorgaan is vastgesteld, waarin wordt aangegeven op welke wijze een bepaalde bestuursbevoegdheid zal worden uitgeoefend. Het zijn geen avv’s, omdat ze slechts ‘beleid’ tot uitdrukking brengen. Een bestuursorgaan moet zich er in beginsel aan houden, maar moet er onder omstandigheden van kunnen afwijken. Een beleidsregel bevat geen zelfstandige normstelling. Het kan worden gezien als een soort richtlijn voor het handelen van een bestuursorgaan.

Zo heeft de provincie Groningen beleidsregels voor het toekennen van subsidie voor de aanschaf en plaatsing van zonnepanelen opgesteld. Burgers kunnen in die beleidsregels kijken of ze in aanmerking komen voor deze subsidie, op welke wijze en hoe hoog de subsidie is. Denk hierbij aan het aantal, het soort en de grootte van de zonnepanelen.

Een beschikking kenmerkt zich door een niet algemene - dat wil zeggen individuele of concrete - strekking. Voor het antwoord op de vraag of een besluit van algemene strekking is, moet gekeken worden of het besluit naar inhoud en strekking gericht is op een aanwijsbare persoon of zaak. Zodra de inhoud en strekking gericht is op een aanwijsbare persoon of zaak, is het besluit niet van algemene strekking. Dan gaat het om een ‘rechtsvaststelling in een concreet geval’ in de zin van art. 1:3 lid 2 Awb.

Je kunt hierbij denken aan de toekenning van een bouwvergunning aan meneer X of het verlenen van een rijbewijs (een vergunning tot rijden) aan mevrouw Y.

Share this article:

This article is from the free online course:

Inleiding Nederlands recht: de eerste stappen in de wereld van het recht

University of Groningen