De drie B’s - (2) Bestuursorgaan en (3) Belanghebbende

In de vorige stap heb je geleerd wat een ‘besluit’ is. In deze stap gaan we in op de andere twee B’s, bestuursorgaan en belanghebbende.

Bestuursorgaan

De besluiten van bestuursorganen moeten voldoen aan de algemene regels in de Awb. Er zijn twee ‘smaken’ bestuursorganen in de Awb, te vinden in art. 1:1 lid 1 onder a en onder b Awb:

Een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld.

  • Dit staat in onderdeel a van art. 1:1 lid 1 Awb. We noemen dit dan ook wel een a-bestuursorgaan.

  • Voor de vraag of een orgaan behoort tot een rechtspersoon die is ingesteld krachtens publiekrecht geeft art. 2:1 BW een aanknopingspunt. Dat artikel bepaalt onder meer dat de staat, gemeenten en provincies rechtspersoonlijkheid hebben. Aangezien de wet bepaalt dat zij rechtspersoonlijkheid hebben, is er sprake van een publiekrechtelijke rechtspersoon. Als je wilt weten of een onderdeel van de gemeente aangemerkt kan worden als een orgaan van die krachtens publiekrecht ingestelde rechtspersonen, moet dat onderdeel blijkens wet en regelgeving een voldoende zelfstandige positie binnen die rechtspersoon innemen.

Zo is bijvoorbeeld de gemeenteraad een orgaan van de gemeente (zie de Gemeentewet, in het bijzonder art. 6). Ditzelfde geldt niet voor de portiers van het gemeentehuis.

Een ander persoon of college, met enig openbaar gezag omkleed.

  • Dit staat in onderdeel b van art. 1:1 lid 1 Awb. We noemen dit dan ook wel een b-bestuursorgaan.

  • Een b-bestuursorgaan is een onderdeel van een rechtspersoon die is opgericht krachtens privaatrecht (‘via de notaris’) dat met enig openbaar gezag is bekleed.

Gedacht kan worden aan een monteur die werkzaam is bij garage Automobiel BV en die op grond van de Wegenverkeerswet auto’s aan Apk-keuringen onderwerpt.

Het is heel belangrijk om te bepalen of een instantie of persoon een bestuursorgaan is. Immers, we hebben gezien dat enkel bestuursorganen Awb-besluiten kunnen nemen. Controleer daarom ook altijd goed of een instantie in art. 1:1 lid 2 Awb is uitgezonderd van het zijn van bestuursorgaan.

Belanghebbende

De belanghebbende in het bestuursrecht is diegene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken (art. 1:2 lid 1 Awb). Bij een beschikking is dat in elk geval degene tot wie de beschikking is gericht. Maar soms zijn er meer belanghebbenden. Hierop gaan we verder in bij het onderdeel over het formele bestuursrecht.

Share this article:

This article is from the free online course:

Inleiding Nederlands recht: de eerste stappen in de wereld van het recht

University of Groningen