Skip main navigation

منطقه حمص، سوریه

text

در سه مقاله‌ای که در پی می‌آیند، با منظرهایی آشنا می‌شویم که تِل‌ها (محوطه‌های تپه‌ای) معمول‌ترین شکل زیست‌گاه را تشکیل می‌دهند.

یک مثال خوب دره بالادستِ رود عاصی در غرب سوریه، در نزدیکی شهر امروزی حمص است. اینجا، دو بستر زمین‌شناسی در کنار هم اما در تضاد با یکدیگر قرار دارند. یکی در شرق و دیگر در غرب دره رود عاصی. در شهر منطقه‌ای قرار دارد که با خاک نرم مارن پوشیده شده (در اینجا خانه‌ها خشتی هستند)‌ و در غرب منظری قرار دارد که از سنگ‌های آتش‌فشانی بازالت تشکیل شده‌ است (جایی که خانه‌ها سنگی هستند)‌ (تصویر ۱).

یک تصویر ماهواره‌ای زوم شده از دره رودخانه عاصی، مسیر رودخانه را نشان می‌دهد که با گذر از حما و حمص از شمال به سمت جنوب جریان دارد، و روی نقشه نشانه‌گذاری شده است. غرب رودخانه تیره است، با یک منظر پوشیده شده از سنگ‌های خاکستری بازالت، در حالی که شرق رودخانه منظر رنگی قرمزتر دارد و با خاک نرم مارن و زمین‌های حاصل‌خیز فرش شده است.
تصویر ۱: تصویر ماهواره‌ای دره رودخانه عاصی، که مکان حمص را نشان می‌دهد. منظر تیره‌رنگ سنگ‌های بازالت در غرب رودخانه در تضاد شدید با شرق رودخانه قرار دارد که خاک روشن‌تر مارن آن را پوشانده است. تصویر از گوگل ارث، © لندست/کوپرنیکوس

زیست‌گاهی که در حمص روی خاک مارن بنا شده یک «منظر تِلی (تپه‌ای)» در سوریه است. بستر خاک مارن نرم و سست است، و تا همین چند وقت پیش خشت ماده ساختمانی غالب در این منطقه بود. (تصاویر ۲-۴) دست کم از زمان عصر نوسنگی به این سو، در این منطقه به طور دائم سکونت وجود داشته است. این یعنی در طول هزاران سال کشاورزی روی محوطه‌های باستان‌شناسی این منطقه تاثیر گذاشته است.

عکسی که از روی زمین گرفته شده، لبه یک تِل را در نزدیکی حمص در سوریه نشان می‌دهد که روی یک منظر خاک مارن قرار گرفته است. بقایای سازه‌های متروکه خشتی که در دوران اخیر ساخته شده‌اند، روی تپه‌ دیده می‌شوند، و دامنه‌های تپه پرشیب هستند، و یک آب‌کند که به خاطر فرسایش آب پدید آمده، جلو دامنه تپه را کنده است.
تصویر ۲: تصویر از بالای یک تِل در نزدیکی حمص، سوریه گرفته شده و یک منظر خاک مارن نمایان است. توجه کنید که سازه‌های مدرن خشتی همچنان روی تپه پا بر جا هستند. عکس متعلق به کریستن هاپر.
یک تصویر ماهواره‌ای تِلی را نشان می‌دهد که بین دو بزرگراه قرار گرفته، و در بین مزارعی که با ابزار مکانیکی شخم‌زده‌ شده‌اند و تپه را احاطه کرده‌اند، مشخص است. چند مسیر خاکی روی تپه دیده می‌شوند و چند ساختمان معاصر روی آن ساخته شده‌اند.
تصویر ۳: تصاویر ماهواره‌ای یک تِل در منطقه حمص سوریه. تصویر متعلق به گوگل ارث، © ۲۰۲۱ ماکسار تکنولوجیز
یک تِل - تِل نبی مند - با ماهواره نشان داده می‌شود، که مزارع آن را احاطه کرده‌اند و روی آن یک زیست‌گاه معاصر ساخته شده است. رودخانه‌ها از سمت شمال به جنوب در دو طرف تِل جریان دارند.
تصویر ۴: تصاویر ماهواره‌ای تِل نبی مند. دامنه‌های پرشیب و خود تلِ را می‌توان به وضوح دید چون نور خورشید به دامنه‌های جنوب شرقی تپه تابیده در حالی که دامنه‌های شمال غربی تپه به نسبت تیره‌تر هستند. تصویر متعلق به گوگل ارث، © ۲۰۲۱ ماکسار تکنولوجیز.
This article is from the free online

باستان‌شناسی در خطر: استفاده از دورسنجی برای حفاظت از میراث فرهنگی

Created by
FutureLearn - Learning For Life

Our purpose is to transform access to education.

We offer a diverse selection of courses from leading universities and cultural institutions from around the world. These are delivered one step at a time, and are accessible on mobile, tablet and desktop, so you can fit learning around your life.

We believe learning should be an enjoyable, social experience, so our courses offer the opportunity to discuss what you’re learning with others as you go, helping you make fresh discoveries and form new ideas.
You can unlock new opportunities with unlimited access to hundreds of online short courses for a year by subscribing to our Unlimited package. Build your knowledge with top universities and organisations.

Learn more about how FutureLearn is transforming access to education