Skip main navigation

Salwch a gludir gan fwyd (Gwenwyn bwyd)

Good food hygiene and safety practices are an important means to reduce the spread of dangerous microbes.
cartoon image of plate and cutlery with microbes
© BSAC & PHE

Dolenni ar gyfer y gweithgareddau: fideo canfod y camgymeriadau, trefnu bwyd, a pa mor lân yw eich cegin.

Yn ôl Sefydliad Iechyd y Byd, mae salwch a gludir gan fwyd yn “salwch sydd fel arfer yn heintus neu’n wenwynig ei natur ac sydd wedi ei achosi gan facteria, firysau, parasitiaid neu sylweddau cemegol yn mynd i mewn i’r corff drwy fwyd neu ddŵr halogedig”. Mae’r mathau hyn o salwch yn effeithio ar oddeutu 23 miliwn o bobl drwy’r byd i gyd bob blwyddyn.

Yn y DU bob blwyddyn mae mwy na 500,000 o achosion o salwch a gludir gan fwyd sydd wedi eu hachosi gan ficrobau adnabyddedig. Mae’r rhan fwyaf o’r anhwylderau hyn yn y DU wedi eu hachosi gan ddofednod, ffrwythau a llysiau a bwyd môr halogedig.

Table showing the top foodborne illnesses in the UK in 2009 (Campylobacter, Clostridium perfringens, norovirus, and salmonella), common sources that causes these illnesses, and the approximate number of cases and GP visits relating to these.

Mae symptomau salwch a gludir gan fwyd yn cychwyn fel arfer o fewn ychydig o ddiwrnodau o fwyta’r bwyd a achosodd yr haint. Maen nhw fel arfer yn well o fewn wythnos a gallent gynnwys poenau stumog, dolur rhydd, chwydu, cyfog, blinder cyffredinol/poenau/oerfel a thwymyn. Ni fydd pawb yn cael y symptomau hyn, ond gallent gael eu trin gartref fel arfer.

Cliciwch yma i ddarllen cyngor y Gwasanaeth Iechyd Gwladol (GIG) ar reoli’r symptomau hyn ac o le i gael cymorth gan weithiwr proffesiynol gofal iechyd.

Bydd addysgu ac atgoffa plant o oedran ifanc i ddefnyddio’r prif arferion hylendid bwyd a hylendid y dwylo yn helpu i ostwng achosion ataliadwy o salwch a gludir gan fwyd.

Mae plant a phobl ifanc yn dysgu rheolau hylendid bwyd yn gyntaf yn y cartref gan eu rhieni, ac yn aml iawn maen nhw’n chwarae rôl wrth siopa, cario eitemau bwyd, storio bwyd, paratoi bwyd ac ailgynhesu bwydydd, ac wrth helpu i goginio i deulu a chyfeillion.

© BSAC & PHE
This article is from the free online

Hyfforddiant e-Byg i Addysgwyr Iechyd

Created by
FutureLearn - Learning For Life

Our purpose is to transform access to education.

We offer a diverse selection of courses from leading universities and cultural institutions from around the world. These are delivered one step at a time, and are accessible on mobile, tablet and desktop, so you can fit learning around your life.

We believe learning should be an enjoyable, social experience, so our courses offer the opportunity to discuss what you’re learning with others as you go, helping you make fresh discoveries and form new ideas.
You can unlock new opportunities with unlimited access to hundreds of online short courses for a year by subscribing to our Unlimited package. Build your knowledge with top universities and organisations.

Learn more about how FutureLearn is transforming access to education